Açıklayıcı ve tartışmacı anlatım nedir?

Açıklayıcı ve tartışmacı anlatım, iletişimde farklı amaçlara hizmet eden iki ayrı yaklaşımı temsil eder. Açıklayıcı anlatım, okuyucuya bilgi sunarak konuyu net bir şekilde anlamasını sağlarken, tartışmacı anlatım ise eleştirel bir bakış açısıyla bir görüşü savunma ya da çürütme amacını taşır. Bu iki anlatım biçimi, yazılı ve sözlü iletişimde etkili bir şekilde kullanılabilir ve yazarın amacına göre şekillenir.

Açıklayıcı ve tartışmacı anlatım, iki farklı anlatım biçimidir:

Örnek: "Türkiye’de dağcılığın tarihi Avrupa’daki kadar eski değildir. Ülkemizdeki ilk dağ tırmanışları 19. yüzyılda coğrafya, jeoloji ve botanik konularında araştırma yapan yabancı bilim adamları ve gezginler tarafından gerçekleştirilmiştir" .

Örnek: "Günümüzde yaygın bir yanlış inanış vardır: Bilimin kesin olduğu inancı. Oysa bilimi var eden ve ayakta tutan şey sürekli bir değişimdir" .

1. Açıklayıcı Anlatım: Okuyucuyu bilgilendirmek ve bir düşünceyi aydınlatmak amacıyla kullanılan anlatım tekniğidir . Bu türde yazar, konunun daha iyi anlaşılması için tanımlama, örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme ve benzetme gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurabilir . Nesnel bir dil kullanılır ve duygulara yer verilmez .

1. Tartışmacı Anlatım: Herhangi bir konudaki yerleşik düşünceyi değiştirmek amacıyla kullanılan anlatım yöntemidir . Amaç, karşı tarafın düşüncesini çürütmektir . Yazar, iddiasını güçlendirmek için örnekler verir, tanıklar gösterir, karşılaştırmalar yapar ve soru cümleleriyle yazıya akıcılık kazandırır .